Tentoonstelling Schamerkat geopend in Hermitage Amsterdam

Op woensdag 27 maart presenteerde ABN AMRO Kunstprijswinnaar Helen Verhoeven (1974) haar tentoonstelling Schamerkat in de Hermitage. De tentoonstelling is te beschouwen als één grote installatie, waarmee Verhoeven reageert op de huidige jubileumtentoonstelling De schatkamer! met topstukken uit de collecties van de Hermitage St.-Petersburg. In die collecties ligt de nadruk op schoonheid en creativiteit, wereldwijd en door alle eeuwen heen. Dat inspireerde de kunstenaar om een eigen, zeer diverse microverzameling te maken, bestaand uit zowel grote als kleine schilderijen, glas-in-loodwerken, neonkunst, textiel, keramiek, stopmotion-film en sculpturen. Maar met de ‘woordspeling’ Schamerkat roept ze ook andere associaties op: de titel doet denken aan schaamte en schemer en de donkere kant van het bestaan.

Zo wijst Verhoeven via de titel op de keerzijde van de verzamelingen: decadentie en hebberigheid. En ook op de keerzijde van universele thema’s als macht, vrouwelijkheid, geboorte en relaties, die ze in haar werken aanstipt. Daarin balanceert ze voortdurend tussen ernst en absurditeit. In Schamerkat vermengt Verhoeven persoonlijke gebeurtenissen en emoties met historische, mythologische en Bijbelse iconografie. Daarbij handelt ze sterk associatief. Typerend voor haar manier van werken is dat ze het onbewuste veel ruimte geeft; juist in misinterpretaties van de werkelijkheid ligt voor Verhoeven het ultieme moment van creatie. Zo is de Griekse vruchtbaarheidsgod Priapos die zijn penis weegt, voor Verhoeven een metafoor voor machtsverhoudingen in relaties. Een antiek beeldje van Herakles vormde de aanleiding voor een schilderij van oermannen die een vuurtje uitplassen. En verwarrende gevoelens rondom seksualiteit en vruchtbaarheid leidden tot een surrealistische stopmotion-film van een vrouw die haar vrucht in worstjes uitbraakt. Verhoeven schept in deze tentoonstelling een soort overkoepelende kosmos met lichtgevende hemellichamen en een neonwerk van de zon waarin de werken op associatieve manier met elkaar zijn verbonden. Hoewel nooit eenduidig te interpreteren, zijn ze altijd terug te voeren op eeuwige thema’s als schoonheid, vruchtbaarheid en de dood, die zo opnieuw betekenis krijgen.

In Circl.ART, de kunstprojectruimte van de ABN AMRO is, eveneens als onderdeel van de prijs, een tweede presentatie van Verhoeven te zien: Eleven Women. Daarin toont ze het veranderlijke beeld van de vrouw die afwisselend dader en slachtoffer is, maar ook lustobject, verleidster, moeder en madonna. In Verhoevens schilderijen zijn de grenzen diffuus. Met deze presentatie bekijkt ze het klassieke en universele thema van het beeld van de vrouw vanuit een nieuw perspectief. Eleven Women is te zien in Circl.ART, Gustav Mahlerplein 2B, Amsterdam, tot en met 23 mei 2019, openingstijden: ma t/m vrij 8–22 uur. Foto: Installatiefoto Eleven Women, diverse werken, Circl.ART Amsterdam, 2019 (Foto: Gert Jan van Rooij)

 

Reageer op dit artikel
Meer van Redactie 50 Pluswijzer

Expositie Andy Warhol and other PopArtists

Op 1 juli vond de feestelijk opening van de tentoonstelling ‘Andy Warhol...
Dit artikel lezen