Het Scheepvaartmuseum vernieuwt. Herinrichting presentatie: nadruk op collectie, onderzoek en gebouw

© Twycer / www.twycer.nl

Op 10 mei 2019 opent Het Scheepvaartmuseum twee geheel nieuwe vaste presentaties: de Hoofdgalerij met de tentoonstelling Republiek aan Zee en Cartografie & Curiosa. De Hoofdgalerij vormt het startpunt van het museumbezoek. Aan de hand van 50 topstukken uit eigen collectie vertelt Republiek aan Zee het verhaal van de groei, bloei en relatieve neergang van Nederland als maritieme natie in de 17e en 18e eeuw. Cartografie & Curiosa laat zien hoe Nederlandse zeevaarders in de 17e eeuw hun weg vonden en hoe deze reizen het Europese wereldbeeld bepaalden. De nieuwe koers van Het Scheepvaartmuseum sluit aan bij de missie van het museum: Water verbindt werelden.

Hoofdgalerij: nieuw startpunt van het museumbezoek

De Hoofdgalerij, waar de objecten van Republiek aan Zee te zien zijn, vormt het startpunt van het museumbezoek. Meer dan 50 topstukken uit de museumcollectie, waaronder schilderijen, kunstvoorwerpen, scheepsmodellen en wapens, laten zien hoe sterk de Nederlandse samenleving al eeuwenlang is gevormd door water.

Cartografie & Curiosa

De tentoonstelling Cartografie & Curiosa brengt de ontwikkeling van cartografie en de ontmoeting met een nieuwe wereld in beeld en laat zien hoe de kaarten steeds verfijnder werden. Er was aandacht voor de kleinste details en de schoonheid van de illustraties maakt deze stuk voor stuk een kunstwerkje op zich. De kaarten vertellen veel over de reizen die werden gemaakt en over de wetenschap van cartografie. De bezoeker gaat aan de hand van deze eeuwenoude kaarten zelf op reis naar de locaties die de Nederlandse geschiedenis vormden: Zuid-Afrika, Indonesië, Japan, Australië en Brazilië. De indrukwekkende wandkaart van Amsterdam van Pieter Bast uit 1597 vormt het startpunt. Schatkamer Het tweede deel van de tentoonstelling omvat het curiositeitenkabinet: een schatkamer vol bijzondere objecten, die werden meegenomen en de onbekende wereld – letterlijk – in huis haalden. Voorwerpen zoals kokosnoten en nautilusschelpen waren zeldzaam en werden als pronkstukken meegebracht. Ze waren zo kostbaar dat ze werden voorzien van een zilveren of gouden montuur. Deze naturalia, waarin kunst en natuur samenkwamen, waren onder verzamelaars het meest geliefd: overtrof de kunst de natuur, of toch andersom? De prachtige verzameling curiositeiten in de tentoonstelling bevat een groot aantal – nog nooit eerder geëxposeerde – objecten uit een privécollectie.

Keerzijden van de welvaart

Het Scheepvaartmuseum laat in de nieuwe presentaties ook de keerzijde van de economische welvaart zien, die zich voltrok onder koloniale overheersing, geweld en slavernij. Om dit verhaal nog beter te kunnen vertellen verwierf Het Scheepvaartmuseum in 2018 twee belangrijke aanwinsten: een portret van Admiraal Cornelis Tromp door Ferdinand Bol met een onbekende man en een sculptuur van een staande figuur van Chinees famille noire porselein. Deze objecten – te zien in de Hoofdgalerij – plaatsen de vaak overbelichte succesverhalen uit onze maritieme geschiedenis in een genuanceerder perspectief.

Collectie en gebouw

Een belangrijk aspect van de herinrichting van de tentoonstellingsruimten is het zichtbaarder maken van de oorspronkelijke architectonische kwaliteiten van het monumentale pand uit 1656. Het werd gebouwd als ’s Lands Zeemagazijn, voor de Admiraliteit van Amsterdam. Daarna bleef het in gebruik als Magazijn der Marine tot aan eind jaren ’60 van de 20e eeuw, toen het werd herbestemd als locatie van het huidige Scheepvaartmuseum. De nieuwe Hoofdgalerij is gelegen aan de noordzijde van het museumgebouw op de begane grond. Vanuit de Hoofdgalerij heeft de bezoeker zicht op de museumsteiger met de replica van het VOC-schip Amsterdam en het nabijgelegen Marineterrein. Dit versterkt de relatie tussen de collectie, het gebouw dat deze huist en de directe omgeving.

Een van de meest vooraanstaande maritieme collecties ter wereld

Het Scheepvaartmuseum laat zien hoe water werelden verbindt. Het museum presenteert topstukken uit één van de meest vooraanstaande maritieme collecties ter wereld. Naast tentoonstellingen op historisch vlak toont het museum werk van hedendaagse internationale kunstenaars en vormgevers. Met 350.000 bezoekers per jaar bevindt het museum zich in de top 5 van de meest populaire, leerzame dag attracties van Nederland en is het daarmee een trekpleister voor binnen- en buitenlandse bezoeker.

Foto: Chinees famille Noire beeld (2), maker anononiem circa 1720 foto Twycer. 

Reageer op dit artikel
Meer van Redactie 50 Pluswijzer

‘Xoepele’ spieren én gewrichten dankzij Axanova!

Axanova is een van oorsprong Zwitsers merk, hetgeen staat voor hoogwaardige topkwaliteit...
Dit artikel lezen