Het mysterie van Pompeï

Op 24 augustus van het jaar 79 na Christus vindt de desastreuze vulkaanuitbarsting van de Vesuvius plaats, die de Romeinse stad Pompeï met haar inwoners volledig begraaft onder een dichte vulkaanasregen. Eeuwenlang blijft de stad hierdoor goed verborgen. Als in 1594 arbeiders bezig zijn om een tunnel te graven in dit gebied, stuiten ze op een steen met de tekst ‘Decurio Pompeiis’. Deze arbeiders wisten toen nog niet wat voor een schat ze hadden ontdekt, maar waren wel een van de eersten die iets van Pompeï na haar vernietiging weer zagen.

Ik bezocht Pompeï driemaal. Door de ontdekking van Pompeï zijn we heel veel te weten gekomen over het dagelijkse Romeinse leven. En nog weten we niet alles, er worden nog immer ontdekkingen bij het blootleggen van de stad gedaan. De stad werd weliswaar volledig onder de vulkaanas bedolven, maar bleef tegelijkertijd daardoor goed geconserveerd. Zelfs de versteende lichamen die zijn gevonden, drukken de angst en paniek van de ramp op dat ogenblik duidelijk uit. De tijd werd als het ware stilgezet. Toch zijn de inwoners van Pompeï tijdens de ramp niet door de as en de brokstukken puin gestorven. Onderzoek wees uit dat de meeste mensen overleden zijn door verstikking als gevolg van het inademen van giftige vulkaangassen die bij de eruptie van de Vesuvius vrijkwamen. 

Ontstaan Pompeï
Naar aanleiding van archeologische vondsten van resten aardewerk uit graven, moet Pompeï reeds als nederzetting bestaan hebben in de ijzertijd (9de-7de eeuw voor Chr.). Door waterschaarste in die tijd, kan deze nederzetting niet groot geweest zijn. Later koloniseerden de Grieken en de Etrusken dit gebied.  Pompeï lag aan de monding van de Sarnus en aan verschillende handelsroutes, waardoor de stad kon groeien en veel welvaart kende. De invloed van de Griekse cultuur is overduidelijk, mede door de vondst van terracotta’s die de Tempel van Apollo sierden. De Etrusken werden in 474 voor Chr. verslagen door de Cumaische Grieken en Syracuse. In de vijfde eeuw voor Chr. werd dit gebied bevolkt door de Sannieten, een bergvolk. Rome verkrijgt uiteindelijk de macht over Pompeï en de regio Campanië na het einde van de Sannitische oorlogen (343-290 voor Chr.). 

Vesuvius
Met de vulkaan Vesuvius heeft de bevolking al eeuwenlang een haat- liefdeverhouding. De brullende berg met rookpluim, die af en toe rommelde, zag men aanvankelijk niet als gevaar. De naam Vesuvius komt van het Oskische woord ‘Fesf’, dat ‘rook’ betekent. Het Oskisch was de oude taal die in dit gebied werd gesproken. De Vesuvius heeft een doorsnee van acht kilometer en is 1281 meter hoog. Het is een zogenaamde stratovulkaan. Een stratovulkaan bestaat uit een afwisseling van lagen as en lava die in de twee stadia van een uitbarsting van dit type vulkaan worden gevormd. Het is een van de gevaarlijkste typen vulkaan ter wereld. De onderhuidse bewegingen drukken puin en steen steeds verder in de krater omhoog, dat uiteindelijk kan leiden tot een explosieve eruptie. De laatste uitbarsting van de Vesuvius was in 1944, na een oorlogsbombardement van de Duitsers. Het zwartgeblakerde lavaspoor hiervan is nog steeds te zien. Op dit moment slaapt de vulkaan en maakt het deel uit van een Nationaal park. Je kunt de top beklimmen en in de krater kijken, die gevuld is met gesteente en puin. Door de activiteit van de Vesuvius lag Pompeï best gevoelig. In het jaar 62 na Chr. bracht een allesvernietigende aardbeving zware schade toe aan de stad. Ten tijde van de fatale vulkaanuitbarsting in het jaar 79 was de schade aan de stad nog niet helemaal hersteld.

To go’ bestond al in Pompeï
Tot aan 1763 was het niet duidelijk dat de archeologische vondsten tot Pompeï behoorden. In 1763 werden echt aanwijzingen aangetroffen waardoor duidelijk werd dat het om een verloren stad ging. In 1861 werden er voor het eerst professionele opgravingen gedaan. met als doel om de werkelijke geschiedenis te achterhalen van Pompeï. Er werd in de buurt zelfs een school voor toekomstige archeologen opgezet. Nog steeds worden er veel ontdekkingen gedaan. Afgelopen december werd nog een spectaculaire ontdekking gedaan en vastgesteld dat er in Pompeï ook al afhaalrestaurants bestonden. Archeologen troffen aardewerken potten aan met etensresten van bijna 2000 jaar oud. Klanten konden destijds maaltijden kiezen van eend, geit, vis en slak. De meeste vondsten van gebruiksartikelen uit de oude stad Pompeï zijn te bewonderen in het National Archeologisch Museum van Napels.

Bart Jonker

(Diverse bronnen, ondermeer ’Kunst en geschiedenis van Pompeï’, uitgever Bonechi). 

Foto’s: aangeleverd

Reageer op dit artikel
Tags from the story
More from Redactie Pluswijzer
Woodstock legende Melanie Safka op jubileum tournee door Nederland
The First Lady of Woodstock, beter bekend als Melanie Safka, komt dit...
Read More
0 replies on “Het mysterie van Pompeï”