De Mexicaanse Love Revolution van Frida Kahlo en Diego Rivera in het Cobra Museum van Amstelveen

Door Bart Jonker

Amstelveen – In het Cobra Museum voor hedendaagse moderne kunst dat gevestigd is in het Stadshart van winkelcentrum Amstelveen, is tot en met 26 september de tentoonstelling over de Mexicaanse kunstenaars Frida Kahlo en haar echtgenoot Diego Rivera te zien. Deze tentoonstelling ‘Frida Kahlo & Diego Rivera: A Love Revolution’ omvat hun werk dat afkomstig is uit de privéverzameling van het echtpaar Jacques en Natasha Gelman. Naast het werk van Kahlo en Rivera, is er ook werk van andere Mexicaanse (Muralistische) kunstenaars te bewonderen, uit dezelfde privécollectie. Kunst die werd gemaakt en wordt geïdentificeerd  tijdens, voor en in de nadagen van de roerige Mexicaanse Revolutie, die woedde van 1910-1917. Deze liep uit op een bloedige burgeroorlog met honderdduizenden slachtoffers.

Het Mexicaanse Muralisme
Na de revolutie wordt onder de Minister van Onderwijs José Vasconcelos een educatief cultuurprogramma voor de Mexicaanse bevolking opgezet. Onderdeel hiervan waren grootschalige muurschilderingen in en op publiek gebouwen. Deze kunststroming wordt het Mexicaanse Muralisme genoemd, die ten doel had de eigen Mexicaanse identiteit te bevestigen en de Mexicaanse cultuur weergaf van voor 1519, voor de Spaanse invasie. Mexicaanse kunstenaars als David Alfaro Siqueiros, José Clemente Grozco en Diego Rivera worden als de grote drie van het Mexicaanse Muralisme beschouwd. 

Diego Rivera, een politiek geëngageerde kunstenaar
Diego Rivera werd geboren in Guanojuato in 1886. Het tekenen en schilderen werd al door zijn ouders met de paplepel ingegoten. Al op 10-jarige leeftijd wordt de jonge Diego ingeschreven bij de vermaarde kunstacademie Academia de San Carlos in Mexico-Stad. De muurschilderingen van Diego Rivera in Mexico en in enkele Amerikaanse steden getuigen van zijn communistische, nationalistische en atheïstische idealen. Zijn politiek activisme, lidmaatschap en liefde voor de communistische partij stak hij niet onder stoelen of banken. Hij werd zelfs persoonlijk in 1927 in Moskou uitgenodigd om de Russische Oktoberrevolutie te vieren. Na bijna een jaar in de Sovjet-Unie te hebben gebivakkeerd, werd hij het land uitgezet, omdat hij verdacht werd van het sympathiseren van Stalins grote ideologische tegenstander, Leon Trotski. Naast de muurschilderingen, maakte Rivera tevens schilderijen en portretten in zijn atelier, om inkomsten te verwerven. Tevens was Diego Rivera een fervent verzamelaar van pre-Spaanse kunst, die te zien is in een museum in Mexico-Stad. Diego Rivera overleed in 1957.

Frida Kahlo’s tragische leven en het schilderen met pijn
Frida Kahlo werd geboren  in 1907 als de derde van vier dochters van het echtpaar Matilde en Guillermo Kahlo in het Mexicaanse Coyocán, een buitenwijk van Mexico Stad. Haar vader Guillermo had Duitse wortels (oorspronkelijk heette hij Wilhelm Kahlo) en was fotograaf, iets waar Frida zich ook voor interesseerde en in bekwaamde en waar zij als kunstenaar dankbaar gebruik van heeft gemaakt. Haar vader stimuleerde haar kunstzinnige talenten. Zelf zei Frida Kahlo daar in 1950 over: “Ik hield van mijn vader, omdat hij goed voor me was en me hielp.” De Mexicaanse Revolutie heeft bij Frida Kahlo (1907-1954) reeds als klein kind op een onuitwisbare indruk gemaakt, waardoor de basis voor haar politiek activisme in haar latere leven werd gelegd. Op vijfjarige leeftijd was zij getuige van de slag tussen de boeren van Zapata’s tegen de Carrancista’s tijdens de zogenaamde  ‘tien tragische dagen’ (Decena Trágica) van de revolutie in 1913. In hetzelfde jaar wordt Kahlo getroffen door kinderverlamming, waar ze de rest van haar leven mee moet kampen. Het noodlot slaat nog een keer toe in 1925, als de bus waarmee ze reist wordt aangereden  door een tram en haar zwaar verwondt, doordat een stuk leuning haar spietst, Ze breekt haar been op elf plaatsen breekt verbrijzelt haar ruggengraat op verschillende plekken. Een lang ziekbed is het gevolg, waar ze besluit te gaan schilderen. Door de gevolgen haar ongeluk en haar handicap heeft Frida Kahlo heel haar leven geschilderd met pijn. Ze droeg haar hele leven korsetten dragen en ze liep met krukken. Ze stond daarom vaak zelf model voor haar schilderijen. Daarbij maakte ze dankbaar gebruik van spiegels en de fotografievaardigheden die ze had geleerd van haar vader. Toen ze kunststudent was, raakte ze in de ban van de communistische partij, waarvan ze in 1928 lid werd. Ze leerde Diego Rivera kennen en begon met hem een stormachtige relatie, ondanks hun leeftijdsverschil van 21 jaar. Hun ‘open huwelijk’ begon in 1929. Diego Rivera was twee keer eerder getrouwd geweest. Rivera en Kahlo deelden dezelfde interesses, stimuleerden en inspireerden elkaar en waren beiden overtuigd communist en vertegenwoordigers van de Mexicaanse identiteit.  Frida Kahlo zei in 1950 daarover: “Ik geloof niet in een perfecte wereld. Maar om een betere wereld te scheppen, biedt de communistische theorie de enige mogelijkheid. Diego en ik zijn communisten.”


De symboliek van haar tragische leven met pijn is terug te zien als thema in haar werk. Zo heeft ze tijdens een zwangerschap een miskraam gehad, die ze pijnlijk uitbeelldt in haar ets ‘Frida na een miskraam’ (1932). In haar werk gebruikt ze vaak een mix van middeleeuwse symbolen, elementen uit de renaissance en de Mexicaanse cultuur. Frida Kahlo hulde zich ook  in kleurrijke gewaden en jurken. Deze collectie is tevens in het Cobra Museum te zien. Frida Kahlo overlijdt in 1954 op slechts 47-jarige leeftijd.

Het Cobra Museum voor Moderne Kunst is gevestigd aan de Sandbergplein 1, in het Stadshart van Amstelveen. Meer informatie op: https://cobra-museum.nl/.

Bronnen: Het Cobra Museum en ‘Frida Kahlo’ door Andrea Kettenmann. Beeld aangeleverd via het Cobra Museum waarvoor dank.

Foto:

Frida schildert Diego in mijn gedachten terwijl Diego toekijkt (1940, gelatinezilverdruk). Fotograaf: Bernard Silberstein.


Beeld beschikbaar gesteld door Cobra Museum, Courtesy of The Jacques and Natasha Gelman Collection of 20th Century Mexican Art and The Vergel Foundation/INBAL-Secretaría de Cultura. © 2021 Banco de Mexico Diego Rivera Frida Kahlo Museums Trust, Mexico DF c/o Pictoright Amsterdam 2021).

Reageer op dit artikel
Tags from the story
More from Redactie Pluswijzer
Gezocht: nieuwe Fiets- en Wandelroute van het Jaar
In de komende maanden brandt de strijd los om de trofeeën voor...
Read More
0 replies on “De Mexicaanse Love Revolution van Frida Kahlo en Diego Rivera in het Cobra Museum van Amstelveen”